Od 1 stycznia 2026 roku jest tak, że wniosek elektroniczny o Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego złożysz już tylko przez Internetowe Konto Pacjenta albo aplikację mojeIKP. No i tyle, stara droga przez ePUAP po prostu się zamknęła. W sumie to chyba największa zmiana, na jaką tej wiosny natkną się ci wszyscy, co planują wyjazd gdzieś po Europie.
Karta EKUZ — co to jest i komu przysługuje
EKUZ to taka Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. Czyli papier, który potwierdza, że masz prawo do leczenia, kiedy jesteś czasowo gdzieś w krajach Unii Europejskiej albo w państwach Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, czyli tego EFTA. I co ważne — przysługuje każdemu, kto jest ubezpieczony w Narodowym Funduszu Zdrowia.
Tylko pamiętaj, że karta działa wyłącznie w placówkach publicznych. A do tego leczą cię tam na takich samych zasadach, jakie obowiązują mieszkańców danego kraju — czyli w wielu przypadkach i tak coś dopłacisz z własnej kieszeni.
„Karta uprawnia do świadczeń niezbędnych z medycznego punktu widzenia w trakcie pobytu, na zasadach przewidzianych dla ubezpieczonych w danym państwie” — przypomina NFZ.
I tak na przykład we Francji pacjent dokłada zwykle 30 procent kosztów. W niemieckim szpitalu z kolei jest opłata rzędu 10 euro za dobę. No i właśnie dlatego eksperci od lat powtarzają jedno i to samo: EKUZ nie zastępuje prywatnego ubezpieczenia turystycznego.
Co karta pokrywa, a czego nie
Tu się trochę zdziwisz, bo zakres jest węższy, niż większość turystów zakłada. Karta obejmuje pomoc nagłą i to leczenie konieczne, którego raczej nie da się odłożyć do powrotu do Polski.
A poza ochroną zostają natomiast takie rzeczy:
- zabiegi planowane, czyli te, na które ktoś wybiera się specjalnie za granicę
- operacje kosmetyczne
- koszty transportu medycznego do kraju
- akcje ratownicze, no na przykład takie zniesienie z gór
Jak wyrobić kartę EKUZ krok po kroku
Wniosek możesz złożyć na cztery sposoby. Najszybsza i tak zostaje wizyta osobista w oddziale albo punkcie obsługi NFZ, bo wtedy dostajesz kartę od ręki. A pozostałe drogi to IKP i mojeIKP, tradycyjna poczta oraz — w przypadku pracowników — e-Doręczenia.
Dobra wiadomość jest taka, że wydanie dokumentu jest bezpłatne. „Karta EKUZ jest wydawana nieodpłatnie” — informuje NFZ na swoich stronach.
Terminy akurat są jasno określone. Fundusz rozpatruje wniosek w ciągu 5 dni roboczych, ale od czerwca do września czas wydłuża się do 10 dni roboczych. A do tego ruch w punktach przed wakacjami rośnie z tygodnia na tydzień, więc jak składasz wniosek elektronicznie, to lepiej doliczyć sobie kilka dni zapasu… tak na wszelki wypadek. Szczegółowe instrukcje znajdziesz też w turystycznych poradnikach ubezpieczycieli.
Jak długo karta jest ważna
No i tu zależy od statusu ubezpieczenia, a różnice są naprawdę spore. Zatrudnieni i przedsiębiorcy dostają kartę na trzy lata. Emeryci dostają ją z kolei aż na 20 lat. A dzieci zgłoszone do ubezpieczenia mają EKUZ ważną do ukończenia 18 lat.
Krócej trwa ta ochrona w sytuacjach takich bardziej przejściowych. Studenci i osoby zgłoszone jako członek rodziny dostają kartę na 18 miesięcy. A bezrobotni zarejestrowani w urzędzie pracy — tylko na dwa miesiące.
Warto też wiedzieć, że jak karta wygaśnie, to musisz złożyć wniosek od nowa, bo sama się nie odnawia, jakoś automatycznie to nie działa. Podobny problem dotyka rodziców jadących z dziećmi — bo każdy członek rodziny musi mieć swój własny dokument, o czym zresztą piszemy w tekście o świadczeniach dla rodzin za granicą.
A dane na karcie to imię, nazwisko, PESEL oraz data ważności. No i jeszcze numer identyfikacyjny dokumentu, który zaczyna się od kodu kraju — a w przypadku Polski jest to oznaczenie 80.